Co to jest kredyt konsumencki?

Kredyt konsumencki to produkt finansowy przeznaczony na cele prywatne, który pozwala na sfinansowanie różnego rodzaju wydatków, w postaci zakupu nowego samochodu, remontu mieszkania czy wakacji. Jest on dostępny dla osób pełnoletnich, które posiadają stałe źródło dochodu i dobrą historię kredytową.

Zgodnie z ustawą z dnia 12.05.2011 roku o kredycie konsumenckim, wartość kredytu nie może przekroczyć 255 550 zł (lub równowartości tej kwoty w walucie obcej).

Rodzaje kredytów konsumenckich

Wyróżniamy kilka rodzajów kredytów konsumenckich, przykładowo:

• Kredyt gotówkowy czy pożyczka – jest to niezabezpieczony kredyt, który można przeznaczyć na dowolny cel. Kwota kredytu i oprocentowanie są ustalane indywidualnie dla każdego klienta.
• Kredyt ratalny – jest to kredyt przeznaczony na zakup konkretnego towaru lub usługi. Kwota kredytu jest równa wartości zakupionego towaru lub usługi, a oprocentowanie jest zazwyczaj niższe niż w przypadku kredytu gotówkowego.
• Kredyt odnawialny – jest to linia kredytowa, z której klient może korzystać wielokrotnie do określonego limitu. Spłata wykorzystanych środków następuje wraz z odsetkami w ratach, a po spłaceniu jednej raty klient może ponownie korzystać z dostępnego limitu.
• Karta kredytowa – jest to instrument płatniczy, który umożliwia dokonywanie płatności za towary i usługi w sklepach stacjonarnych i internetowych. Do karty przypisany jest limit kredytowy, z którego klient może korzystać. Spłata wykorzystanych środków może następować w ratach wraz z odsetkami.

Kredytem konsumenckim mogą też być popularne płatności odroczone typu PayPo.

Warunki udzielenia kredytu konsumenckiego

Aby otrzymać kredyt konsumencki, należy spełnić określone warunki, takie jak:

• status konsumenta po stronie kredytobiorcy
• ukończenie 18 roku życia,
• posiadanie polskiego obywatelstwa lub ważnego zezwolenia na pobyt w Polsce,
• posiadanie stałego źródła dochodu,
• dobra historia kredytowa.

Oprocentowanie i koszty kredytu konsumenckiego

Oprocentowanie kredytu konsumenckiego może być stałe lub zmienne, wtedy zależy od aktualnej stopy referencyjnej NBP oraz marży banku. Oprócz oprocentowania bank pobiera również inne opłaty, takie jak prowizja za udzielenie kredytu, ubezpieczenie oraz opłata za rozpatrzenie wniosku, jednak ustawa wprowadza górny limit tych kosztów.

Obowiązki kredytodawcy

W przypadku kredytu konsumenckiego kredytodawca ma szereg obowiązków, np. w zakresie:

1. odpowiedniej formy umowy o kredyt konsumencki,
2. odpowiedniej treści dokumentu umowy o kredyt konsumencki,
3. odpowiedniej treść dokumentu umowy o kredyt wiązany lub kredyt w formie odroczonej płatności,
4. odpowiedniej treść dokumentu umowy o kredyt w rachunku konsumenta, gdy kredyt ten podlega spłacie na żądanie lub w terminie do trzech miesięcy,
5. odpowiedniej treść umowy o kredyt konsumencki przewidującej odroczenie płatności lub zmianę sposobu spłaty w przypadku gdy konsument jest w zwłoce w związku ze spłatą zadłużenia wynikającego z umowy o kredyt,
6. zgodnej z przepisami wysokości opłat pobieranych od konsumenta w związku z opóźnieniem w spłacie kredytu,
7. w zakresie limitów pozaodsetkowych kosztów kredytu.

Zwłaszcza rozbudowane są obowiązki informacyjne kredytodawcy względem konsumenta. Konsument powinien otrzymać informację m.in. o całkowitej kwocie kredytu, czyli o sumie wszystkich środków pieniężnych nieobejmujących kredytowanych kosztów kredytu, które kredytodawca udostępnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt, stopę oprocentowania kredytu, warunki stosowania tej stopy, a także okresy, warunki i procedury zmiany stopy oprocentowania wraz z podaniem indeksu lub stopy referencyjnej, o ile ma zastosowanie do pierwotnej stopy oprocentowania kredytu, a jeżeli umowa o kredyt konsumencki przewiduje różne stopy oprocentowania, informacje te podaje się dla wszystkich stosowanych stóp procentowych w danym okresie obowiązywania umowy, rzeczywistą roczną stopę oprocentowania oraz całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta ustaloną w dniu zawarcia umowy o kredyt konsumencki wraz z podaniem wszystkich założeń przyjętych do jej obliczenia, informację o prawie kredytodawcy do otrzymania prowizji za spłatę kredytu przed terminem i o sposobie jej ustalania, o ile takie prawo zastrzeżono w umowie, innych kosztach, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt konsumencki, w szczególności o opłatach, w tym opłatach za prowadzenie jednego lub kilku rachunków, na których są zapisywane zarówno transakcje płatności, jak i wypłaty, łącznie z opłatami za korzystanie ze środków płatniczych zarówno dla transakcji płatności, jak i dla wypłat, prowizjach, marżach oraz kosztach usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń, jeżeli są znane kredytodawcy, oraz warunki, na jakich koszty te mogą ulec zmianie. Po stronie kredytodawcy spoczywa także szereg innych obowiązków.

Informacje te powinny zostać przekazane prostym, zrozumiałym językiem.

Celem tych przepisów jest zapewnienie konsumentowi łatwego dostępu do informacji na temat warunków udzielonego mu kredytu oraz jego sytuacji prawnej w związku z kredytem. Dokument umowy, który otrzymuje konsument, ma stanowić zwięzłe kompendium informacji prawnej dla konsumenta, tak aby nie musiał on ponosić kosztów transakcyjnych (wysiłku, wydatków) w celu uzyskania potrzebnych mu wiadomości. (Wyrok SA w Warszawie z 1.07.2019 r., V ACa 118/18, LEX nr 2706625).

Spłata kredytu konsumenckiego

Kredyt konsumencki spłacany jest w ratach kapitałowo-odsetkowych. Wysokość raty jest uzależniona od kwoty kredytu, oprocentowania oraz okresu spłaty. Możliwe jest również dokonanie spłaty kredytu w całości lub w części przed ustalonym w umowie terminem końcowym.

Kredyt konsumencki może być dobrym sposobem na sfinansowanie różnego rodzaju osobistych wydatków. Należy jednak pamiętać, że jest to zobowiązanie, które należy spłacić. Dlatego przed zaciągnięciem kredytu warto dokładnie przemyśleć swoją decyzję i wybrać ofertę najlepiej odpowiadającą swoim potrzebom. Warto także wiedzieć, iż w niektórych przypadkach można zastosować sankcję kredytu darmowego.

Darmowy kredyt

Zgodnie z art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim, w przypadku naruszenia przez kredytodawcę praw konsumenta określonych w ustawie, ten może zwrócić kredyt bez odsetek i innych kosztów, które zgodnie z umową byłyby należne kredytodawcy. Innymi słowy, w przypadku gdy bank naruszy reguły wynikające z ww. ustawy klient banku musi zwrócić — co do zasady- jedynie nominalną kwotę kredytu. Zasada ta ma zastosowanie do wszystkich umów kredytowych podlegających pod ww. ustawę. Warto zdawać sobie sprawę z istnienia tej sankcji i znać jej zakres, zwłaszcza przy zaciąganiu kredytów złotówkowych. Należy jednak pamiętać, iż sankcja kredytu darmowego ma zastosowanie jedynie w przypadku naruszenia przez kredytodawcę niektórych obowiązków, dlatego warto zlecić analizę umowy kredytu konsumenckiego profesjonaliście celem oceny czy w danej sytuacji jest możliwa sankcja kredytu darmowego.